Onderhanden Werk
in de staalbouw

Onderhanden Werk in de praktijk van staal en metaal

Weet je wat een lopend project werkelijk gaat opleveren?

Je ziet hoeveel uren en kosten op een project zijn geboekt. Maar weet je ook hoeveel werk nog resteert, of dat werk in de planning past en wat het project uiteindelijk gaat opleveren?

 

Dat is de werkelijke waarde van Onderhanden Werk (OHW). Niet alleen bepalen welk bedrag op de balans hoort, maar tijdens de uitvoering zichtbaar maken waar een project naartoe beweegt. Daarvoor moet je de financiële stand verbinden met de voortgang op de werkvloer en het werk dat nog moet worden uitgevoerd.

Wat is Onderhanden Werk?

Onderhanden Werk heeft betrekking op projecten die op een peildatum nog niet volledig zijn afgerond. Voor de financiële administratie moet worden bepaald welk deel van de opbrengsten en kosten aan de betreffende periode wordt toegerekend.

 

Die financiële waardering is een uitkomst. De kwaliteit ervan wordt bepaald door de informatie die eraan voorafgaat. Kun je de werkelijke voortgang vaststellen? Zijn alle uren, inkopen en verplichtingen verwerkt? Is duidelijk welk werk resteert? En past dat werk binnen de beschikbare capaciteit?

 

OHW begint daarom niet bij finance. Het begint bij calculatie, werkvoorbereiding, inkoop, urenregistratie, productie, montage en planning. Als de informatie uit deze processen onvolledig of verouderd is, kan ook de financiële uitkomst niet betrouwbaar zijn.

Drie werkelijkheden van ieder project

Om een lopend project te beoordelen, moeten drie perspectieven naast elkaar staan:

 

  1. Budget: met welke uren, kosten en opbrengsten is het project gestart?
  2. Realisatie: welke uren en kosten zijn gemaakt en welk werk is werkelijk gereed?
  3. Resterende verwachting: welke werkzaamheden, uren en kosten zijn nog nodig?

 

Het budget blijft de referentie, maar is na de start niet automatisch de actuele verwachting. Tijdens het project veranderen hoeveelheden, tekeningen, levertijden, werkwijzen en prioriteiten. Ook meer- en minderwerk kan de verwachte opbrengst veranderen.

 

De combinatie van realisatie en resterende verwachting leidt tot de prognose van de eindkosten. Afgezet tegen de verwachte totale opbrengst ontstaat de verwachte eindmarge. Dat is de informatie waarop je tijdens het project kunt sturen.

Waarom ‘uren’ niet hetzelfde is als ‘voortgang’

Geregistreerde uren vertellen hoeveel tijd is besteed, maar niet hoeveel werk werkelijk gereed is. De verhouding tussen bestede uren, gerealiseerde voortgang en resterende werkzaamheden bepaalt of een project nog volgens verwachting verloopt.

Praktijkvoorbeeld: 150 uur boven budget

Voor de productie van een staalbouwproject zijn 1.200 uren begroot. Na 800 geregistreerde uren lijkt circa zeventig procent van het productiewerk gereed. De werkvoorbereider en productieleider verwachten echter nog 550 uur nodig te hebben.

 

De verwachte eindstand wordt daarmee 1.350 uur: 150 uur boven het budget. De extra uren vallen bovendien in weken waarin de productie al vrijwel volledig is bezet. Zonder ingreep schuift niet alleen dit project op, maar mogelijk ook de start van het volgende project.

 

De projectleiding moet nu beoordelen waar de extra uren vandaan komen, wat ze betekenen voor de eindmarge, of uitbesteding nodig is en welke gevolgen uitloop heeft voor andere projecten, oplevering, facturatie en liquiditeit.

 

Dit signaal ontstaat niet door alleen naar geboekte kosten te kijken. De combinatie van uren, werkelijke voortgang en resterende planning maakt de afwijking zichtbaar.

Een inschatting van de resterende uren is pas bruikbaar als duidelijk is welk werk daartegenover staat. Welke onderdelen moeten nog worden voorbereid? Wat moet nog worden geproduceerd of gemonteerd? En wanneer zijn mensen en middelen daarvoor beschikbaar?

 

Als volgens de projectprognose nog 500 productie-uren nodig zijn, moeten deze ook in de planning terugkomen. Zijn voor de betreffende periode slechts 350 uren beschikbaar, dan is de prognose operationeel niet uitvoerbaar. Overwerk, uitbesteding of verschuiving van andere projecten heeft opnieuw gevolgen voor kosten, marge en leverdata.

 

De centrale vraag is daarom niet alleen: hoeveel budget resteert er? De vervolgvraag is: past het resterende werk nog realistisch in onze planning?

Heb je een vraag over Onderhanden Werk in de staalbouw?

Welke informatie moet samenkomen?

Een betrouwbaar OHW-beeld vraagt om meer dan geboekte uren en ontvangen facturen.

 

Werkelijke voortgang moet worden gekoppeld aan concrete resultaten, zoals afgeronde engineering, vrijgegeven tekeningen, geproduceerde onderdelen, gereedgemelde samenstellingen en uitgevoerde montagewerkzaamheden. De helft van de uren verbruiken betekent niet automatisch dat de helft van het werk gereed is.

 

Inkoopverplichtingen moeten zichtbaar zijn voordat de factuur binnenkomt. Een bestelling of uitbesteding vertegenwoordigt al een toekomstige kostenpost. Zonder deze verplichtingen kan een project tijdelijk gunstiger lijken dan het werkelijk is.

Meer- en minderwerk vraagt om een herkenbare status. Maak onderscheid tussen gesignaleerd, aangeboden, geaccordeerd, uitgevoerd en gefactureerd werk. Anders worden kosten al gemaakt terwijl de bijbehorende opbrengst nog onzeker of onzichtbaar is.

 

Facturatie en liquiditeit moeten worden verbonden met de uitvoering. Als materiaal en arbeid vóór een factuurtermijn worden betaald, financiert het bedrijf een deel van het project voor. Schuift de planning, dan kunnen ook facturatiemomenten en kasstromen verschuiven.

Van periodieke berekening naar vast stuurproces

 

Betrouwbaar OHW ontstaat niet vanzelf uit registraties. De informatie moet in een vast ritme worden beoordeeld door de mensen die weten wat er in het project gebeurt.

 

Dat betekent niet dat OHW telkens via een grootse, afzonderlijke activiteit moet worden bepaald. Een betrouwbare OHW-positie ontstaat vooral doordat mensen in het dagelijkse proces hun werk goed doen: de calculator stelt een bruikbaar budget op, uren worden tijdig geregistreerd, bestellingen worden aan het juiste project gekoppeld, de werkvloer meldt de voortgang en de planning wordt bijgewerkt wanneer de werkelijkheid verandert. Als dat consequent gebeurt, is OHW geen reconstructie achteraf maar een logische uitkomst van de bedrijfsvoering.

 

De projectleider kent wijzigingen en risico’s. Werkvoorbereiding en productie weten welk werk resteert en wat gereed is. De planner toetst de benodigde uren aan de beschikbare capaciteit. Finance bewaakt de financiële verwerking en de aansluiting met facturatie en liquiditeit.

 

Daarbij staan steeds dezelfde vragen centraal: klopt de resterende scope, hoeveel uren en kosten worden nog verwacht, passen die in de planning, zijn alle verplichtingen en wijzigingen verwerkt en wat betekent dit voor het eindresultaat?

Onderhanden Werk bepalen en volgen met Liemar

 

Binnen Liemar komt informatie uit het volledige projectproces samen. De voorcalculatie vormt het budget. Urenregistratie, inkopen, verplichtingen, productievoortgang en facturatie laten zien wat is gerealiseerd. De project- en productieplanning voegen de noodzakelijke vooruitblik toe.

 

Liemar automatiseert de extracomptabele verwerking van deze operationele projectinformatie. Daardoor hoeft OHW niet telkens handmatig te worden samengesteld uit losse Excel-bestanden, financiële overzichten en inschattingen van verschillende afdelingen.

 

Automatisering neemt de inhoudelijke beoordeling niet over. De software verbindt en verwerkt de informatie; de organisatie beoordeelt wat nog moet gebeuren, welke risico’s bestaan en welke capaciteit nodig is. Zo werken projectleiding, planning, management en finance vanuit dezelfde uitgangspunten.

 

OHW is daarmee geen los financieel rapport en ook geen periodieke exercitie die naast het normale werk staat. Het is de financiële weerslag van de kwaliteit van je dagelijkse projectbeheersing. Hoe beter voortgang, resterend werk, verplichtingen en planning in het gewone proces met elkaar zijn verbonden, hoe eerder afwijkingen zichtbaar worden en hoe meer tijd resteert om bij te sturen.

Veelgestelde vragen over Onderhanden Werk

Wat is het verschil tussen OHW en projectresultaat?

 

OHW gaat over de waardering van projecten die nog niet zijn afgerond. Het projectresultaat vergelijkt opbrengsten en kosten. Voor een betrouwbare eindprognose moeten ook resterend werk, verwachte eindkosten en voldoende zeker meer- en minderwerk worden meegenomen.

 

Waarom hoort capaciteitsplanning bij OHW?

 

De planning toetst of de resterende werkzaamheden vóór de leverdatum kunnen worden uitgevoerd. Zonder deze toets kan een financiële prognose aannemelijk lijken, maar operationeel onhaalbaar zijn.

 

Wie is verantwoordelijk voor actuele OHW-informatie?

 

Niet één afdeling. Projectleiding, werkvoorbereiding, productie, planning en finance leveren ieder noodzakelijke informatie over voortgang, resterend werk, risico’s, capaciteit en financiële verwerking.

Kan software OHW volledig automatiseren?

 

De verzameling en extracomptabele verwerking van projectgegevens kan grotendeels worden geautomatiseerd. De beoordeling van resterend werk, risico’s en benodigde capaciteit vraagt kennis van het project en blijft mensenwerk.

 

Waar kan ik meer informatie vinden over projectsturing?

Lees ook onze artikelen over grip op tijd, de kracht van planning en de actuele status van projecten.

Wil je onderzoeken waar in jouw huidige OHW-werkwijze nog blinde vlekken zitten?

 

We kijken graag mee naar de samenhang tussen projecten, uren, kosten, voortgang en planning.